100STE VOORSTELLING
Locatie: Kinshasa - Congo-Kinshasa - Afrika
Project: Basal'ya Bazoba - Kindheksen
Ambassadeur: Guido Kleene
Woensdag 6 juli
De honderste voorstelling.
Om
zes uur is iedereen wakker op tamufu en klaar voor vertrek. Het is de
grote dag. De laatste voorstelling op lokatie, en allen zijn zeer
vrolijk. We vertrekken naar massina rail. Voor de tweede keer naast het
spoor van masina, een van de mooiste lokaties die we hebben gehad.
Gisteren ging de voorstelling niet door, er is een deuil national.
Nationale rouw om een ongeluk met een tankwagen waarbij 260 mensen
schijnen zijn omgekomen. Vanwege de deuil mag er 48 uur geen muziek
gemaakt worden. Hoerwel - de meningen zijn erover verdeeld - en er zijn
er die zeggen dat we overdreven voorzichtig zijn. maar maurice is
duidelijk - de ambtenaren op het gemeentehuis hebben hem duidelijk
gemaakt dat we niet mogen spelen. Althans - niet op de plek waar
Belangrijke Authoriteiten langs zouden kunnen komen. Het blijft Congo.
Dus NIET langs de grote boulevard, want dat was de lokatie die we
verkozen hadden. maar WEL ergens diep in de wijk kunnen spelen, daar
komt toch geen Belangrijke Authoriteit langs. Maurice stelt een terrain
communal voor. Ik twijfel. Op de meeste terrain communals waar we
gespeeld hebben - een openbaar voetbalveld van zand en vuilnis - kwamen
enkel jonge kinderen en straatjeugd op de voorstelling af. Volwassen
kinois gaan niet op een terrain communal naar een toneelstuk kijken.
Beter is ze te overvallen op de plek waar ze transport nemen, dus langs
de spoorlijn waar de taxi's gaan. Maurice zegt dat het onmogelijk is -
maar de volgende ochtend blijkt het toch mogelij: Masina rail. midden
in chine populaire, de drukste armste en smerigste wijk van de stad,
langs het spoor dat als weg markt en bar dienst doed, maar waar eens in
de dag een trein langs sukkelt op een onbekend tijdstip.
In
aanwezigheid van de plaatsvervangend nederlands ambassadeur spelen ze
de laatste twee voorstellingen op lokatie. Het is een geweldige lokatie.
Misschien wel vijftienhonderd man publiek staat, zit, hangt op en naast
de spoorlijn, en geniet van de voorstelling. Het is een van de fijnste
plekken om te spelen. De buurt is overvol mensen die niets te doen
hebben en hier gebeurt normaal nooit iets, dus we vormen een zeer
welkome afwisseling voor de dagelijkse sleur. De reakties zijn zeer
goed, en we vieren bescheiden feest. Toto is opgetogen, de hele groep is
trots. Honderd voorstellingen in Kinshasa. Bijna 100.000 toeschouwers.
Alle wijken, elke uithoek van deze stad hebben we bereikt. Quelle
ambiance !! S avonds wint nederland de halve finale van uruguay, en in
het donker van masina vieren we nogmaals feest. Voor even is kinshasa
voor oranje en zijn wij de helden van de buurt.
Donderdag 7 juli
De laatste. Honderdeneen.
Meteen na afloop van de laatste honderd- en éénste voorstelling, voor
de eerste keer in de intimiteit van een theaterzaal, komt er een man
naar me toe. Klein van postuur, een enigszins vervormd gezicht, half
gesloten ogen. Hij spreekt me aan : « Meneer - bent u de organisator ?
», « Ja - dat ben ik, » antwoord ik. « Hoezo ? » Hij spreekt zacht maar
doordringend : « Ik wil u iets zeggen. »- hij kijkt me aan met zijn
dichtgeknepen ogen. Ik knik. « Ik ben vandaag een zeer gelukkig en een
zeer ongelukkig man. » Hij zegt het direkt, zonder twijfel. Ik kijk hem
afwachtend aan. Een zachte stem. « Ik ben zeer gelukkig », vervolgt
hij.. « gelukkig om wat ik vandaag gezien heb. Maar
ook zeer ongelukkig, want... » Hij stokt. Hij stottert een beetje... «
ongelukkig, omdat - alles wat ik vandaag gezien heb - ik heb het zelf
allemaal meegemaakt...» De laatste woorden maakt hij niet af. Hij barst in
huilen uit. Een stil snikken. In zichzelf gekeerd. Ik weet niet wat te
doen. Ik vraag hem te gaan zitten, haal wat te drinken, terwijl lotte
naast hem blijft staan. Zo huilt hij tien minuten lang in stilte. Echt
veel praten lukt niet. Ik doe een poging. zeg dat we moeten afspreken,
geef mijn nummer. Hij geeft mij het zijne. We zullen bellen om te
spreken. We zwijgen. Ik kijk naar hem op zijn stoel - een ingedoken
gestalte, een man van begin veertig die ook twintig of zestig zou kunnen
zijn. Ik wil weg, naar het feestgewoel om me heen, tientallen mensen
proberen mijn aandacht te vangen, de laatste voorstelling is net
voorbij. Maar ik kan dit tafereel niet loslaten. Lotte gaat naast hem
zitten. En zwijgt met hem mee. De voorstelling en de realiteit lopen
door elkaar heen. Deze man zou ook heks genoemd worden, in andere
tijden, bij ons, in andere culturen. Ik neem afscheid en zeg dat we
moeten bellen. En ik ga op in het feest. De honderd en eenste
voorstelling. We dansen, iedereen is uitgelaten, honderden mensen komen
op me af. Als ik een toespraakje improviseer, nemen de jongens van de
securite me op de schouders. Ik denk aan de man die naar me toekwam - de
van hekserij beschuldigde man met het zoveelste verhaal van verbanning
en uitdrijving. het onderwerp van onze voorstelling. In de chaos van het
feest na de voorstelling verlies ik het telefoonnummernummer dat hij
mij gegeven heeft. Als ik het me realiseer, is de man verdwenen. En ook
in de dagen erna, belt hij me niet meer. Ik vraag me nu zelfs af of hij
er daadwerkelijk is geweest. Daar in de donkerte van de zaal na afloop
van de voorstelling. Ik stel me voor dat hij een geestverschijning was -
zoals hij uit het niets op me afkwam en me die vraag stelde. Ik ben de
gelukkigste en de ongelukkigste man van de wereld, na het zien van je
voorstelling.
Dinsdag 13 juli
Het is af. Basal ya bazoba heeft de honderd gehaald. Sterker nog, de honderd en een.
De
laatste werkdag. Opruimen. Het is mooi weer. de zon schijnt mild, de
lucht is s ochtends fris. Het is nog altijd winter. We zijn bijna klaar
voor de volgende fase.
basal ya bazoba wordt
kin 2010 met lotte en omsk. en ik droom nog en wil het liefst slapen en
vind het onbegrijpelijk dat de dagen gewoon doortellen en dat er niets
stopt.
Ik
luister naar de congolese muziek. Het liefst zou ik mijn camera pakken
en met toto naar muziek gaan luisteren. Hij vertaalt de nummers uit het
lingala en ik luister mee en drink een primus.. kortom, ik neem drie
dagen vakantie. Ik moet hier even weg anders vergroei ik met het stof en
wordt ik deel van de grijze muren van kin.
