Your Name (required)

Your Email (required)

Subject

Your Message

Bestuursverslag Stichting Theatre Embassy 2011

Onderzoekend en op weg naar transformatie   Theatre Embassy werkt al meer dan 10 jaar samen met theatergroepen en culturele instellingen in Afrika, Latijns-Amerika en Azië. We begeven ons op het snijvlak van cultuur en ontwikkeling, omdat we er van overtuigd zijn dat cultuur een onmisbare factor is bij elke duurzame ontwikkeling. Sinds 2001 hebben we talloze internationale coproducties, trainingen, workshops en uitwisselingen gerealiseerd en honderdduizenden mensen publiek bereikt. Theatre Embassy heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de professionalisering van de eigen organisatie, de samenwerkingsverbanden, de kwaliteit van de programma’s en projecten en haar netwerk. Naast het uitvoeren van de programma’s zijn we ons meer en meer bewust geworden van het belang van vastleggen van de eigen(zinnige) werkwijze en de overdracht van kennis en expertise. Deze professionalisering en verdieping van het werk is mogelijk gemaakt door de structurele financiering die de stichting ontving vanuit het Ministerie van Buitenlandse Zaken van 2005-2010 en de institutionele ondersteuning door Stichting DOEN. Ook het lidmaatschap van PSO heeft ons de mogelijkheid geboden kwalitatieve capaciteitsprogramma’s te ontwikkelen en ons lerend vermogen te vergroten als individuele organisatie en in de keten.   Met ingang van 1 januari 2011 is er een nieuwe fase aangebroken. Door het wegvallen van de structurele subsidie, is Theatre Embassy gedwongen zich te richten op een andere manier van werken. Hierbij hebben we de keuze gemaakt vooral de specifieke kwaliteit van ons werk te willen waarborgen. Dit betekent dat er minder projecten en programma’s uitgevoerd worden en de organisatie kleiner en flexibeler zal opereren. Alleen zo kan de opgebouwde kennis en expertise behouden blijven en zich verder ontwikkelen.

Programma 2011-2012

In 2011-2012 voeren we het programma Global Theatre Connection (GTC) uit als onderdeel van het leerwerktraject van Theatre Embassy bij PSO. Met dit programma brengen we in kaart wat er zo specifiek is aan het werken met cultuur in ontwikkelingslanden op organisatie- en sectorniveau, en volgens welke methode wij al een decennium praktisch samenwerken met collega kunstenaars in interculturele coproducties. Het doel hiervan is deze kennis en ervaring met anderen te delen, en niet verloren te laten gaan. Ook om de dialoog over ‘nut en noodzaak’ van het werken met cultuur in internationale samenwerking te voeden. Het eerste deel “Behind the scenes: cultural entrepreneurship in developing countries” onderzoekt vanuit de context van drie zuidelijke partners van Theatre Embassy hoe culturele organisaties in het Zuiden georganiseerd zijn, hoe hun omgeving eruit ziet en welke specifieke kenmerken de culturele infrastructuur heeft in deze regio’s. Parallel aan het veldonderzoek en de analyses van de drie cases, wordt veel aandacht besteed aan de ontwikkeling en vastlegging van de onderzoeksmethode, die wellicht ook voor andere partijen interessant kan zijn. In 2011 werkten drie veldonderzoekers ter plekke aan de research in Indonesië, DR Congo en Honduras. Het tweede deel van het GTC programma biedt de mogelijkheid om de artistieke, productionele en organisatorische werkwijze verder te analyseren en beschrijven en te delen met andere theatermakers die in niet-westerse landen een artistieke samenwerking aan willen gaan. In 2011 vond in dit kader het project Enlace plaats in Ecuador van juli tot en met september. De resultaten van het Global Theatre Connection programma worden in 2012 door middel van expertmeetings, een seminar, een publicatie en een video document gedeeld met anderen die geïnteresseerd zijn in het werken met cultuur in internationale samenwerking.   Naast bovengenoemde PSO activiteiten werd in 2011 een vervolg gegeven aan het Theatre for Development and Education (TDE) programma in Indonesië met partnerorganisatie Kelola. In samenwerking met de vakbond CNV Internationaal zetten we een breed programma op over de rechten van ‘domestic workers’. Hierbinnen werd niet alleen een grote theaterproductie gerealiseerd vanuit de doelstelling van lobby en advocacy, maar tevens op grass roots niveau gewerkt met de domestic workers zelf. Het project loopt nog door in 2012. Door het succes zijn er zelfs plannen voor een duurzame voortzetting van dit programma met de vakbonden na 2012. In Congo vond er een tweede tournee plaats van het succesvolle project Basal’ya Bazoba over kindhekserij. Dit keer niet in de hoofdstad Kinshasa, maar in de grotere provinciesteden. Vanuit Nederland kregen deze tour en de TV-opnames van de voorstelling ondersteuning van Cordaid en de Nederlandse Ambassade in Kinshasa. Lokaal kregen onze partners financiële ondersteuning van UNICEF en de COFED (EU) om dit te realiseren.   In Nederland voerden we het ‘omgekeerde ontwikkelingsproject’ AYNI in Noord uit met een subsidie vanuit het E-motive programma van Oxfam-Novib. AYNI in Noord was een culturele ontmoeting tussen Bolivia en Amsterdam Noord op 1 oktober 2011 in het Noorderpark in de vorm van een avontuurlijke culturele route met cross-over muziek, dans, theater, installaties en performances. Gebaseerd op AYNI – de levenswijze uit de Andes – hebben we groepen en bewoners uit Amsterdam Noord met kunstenaars uit verschillende disciplines bij elkaar gebracht. Ze hebben elkaar geïnspireerd, geraakt en zijn een creatieve samenwerking aangegaan met als uitgangspunt de wederkerigheid die de basis is van AYNI:
je geeft en door de wet van de wederkerigheid komt er ook iets naar jou terug.   Eind 2011 werd Theatre Embassy cooperative member van het Internationaal Theater Instituut van UNESCO. Met dit lidmaatschap krijgen we de erkenning voor het werk dat we als internationale theaterorganisatie in de afgelopen 12 jaar hebben uitgevoerd over de hele wereld.Samen met de partnerorganisaties, die gezegd hebben onderdeel van het Theatre Embassy netwerk te willen blijven, gaan we in de aankomende tijd onderzoek doen en plannen maken ten goede van het internationale theaterwerk.

Op het kruispunt van een nieuwe Theatre Embassy

Het Global Theatre Connection programma is de belangrijkste activiteit voor Theatre Embassy tot en met juni 2012. Inhoudelijk is het een logisch vervolg van de eerdere programma’s, waarin we ons nu meer richten op research en het vastleggen en toegankelijk maken van onze kennis en expertise. Het programma is echter gelimiteerd in tijd en de financiering die er aan verbonden is, dekt geen kosten voor de coördinatie of overhead. Hierdoor waren we genoodzaakt andere financiering of samenwerking te zoeken. Hierin zagen we aanvankelijk een grote uitdaging om de kern van ons werk te behouden. De uitkomst hiervan is in de loop van 2012 echter anders uitgepakt dan we gedacht en gehoopt hadden.

Samenwerking institutionele partners

Begin 2011 raakten we serieus in gesprek met het Theaterinstituut over een samenwerking tussen dit sectorinstituut en Theatre Embassy. Zij waren geïnteresseerd in onze specifieke kennis over podiumkunsten in niet-westerse landen, als aanvulling op hun eigen internationale programma. De samenwerking zou zich beperken tot de kennis en expertise van Theatre Embassy. Voor de “productiehuis functie” zou geen plek zijn. Het Fonds voor de Podiumkunsten stelde bij hoge uitzondering financiering beschikbaar om deze samenwerking uit te werken en vorm te geven. Geheel tegen de verwachting (en het advies van de Raad van Cultuur) werd in juni echter duidelijk dat het Theaterinstituut na 2012 geen structurele subsidie meer vanuit OCW zou ontvangen. Zo viel de grond weg voor het overdragen of inbedden van onze kennis en expertise binnen het TIN.

KIT/Tropentheater Met het Tropentheater hebben we sinds het fundraising gala dat we er eind 2010 organiseerden een goede band. Maar door het plotselinge vertrek van de toenmalige directeur van het theater in april 2011, moesten de gesprekken over samenwerking weer opnieuw worden gevoerd. Waar in beginsel vooral was gesproken over het gezamenlijk uitvoeren van bv. evaluatiereizen of het gebruik maken van faciliteiten binnen het KIT, kwamen de gesprekken met de interim directeur in een ander perspectief te staan; namelijk dat van een bijzonder nauwe samenwerking. Het KIT heeft sinds 2006 vanuit het Ministerie van Buitenlandse Zaken de opdracht ook binnen de culturele afdelingen (Tropenmuseum en Tropentheater) aan capaciteitsversterking te doen. Dit staat nog in de kinderschoenen en is nog niet (duurzaam) ingebed in de activiteiten van het KIT. Hierin zag het Tropentheater een mogelijkheid tot nauwe samenwerking met Theatre Embassy. Sinds ons lidmaatschap van PSO in 2007 hebben we diverse capaciteitsversterkende programma’s opgezet en uitgevoerd – speciaal toegespitst op de culturele sector. We introduceerden het begrip “artistieke capaciteitsversterking” en hebben ons hard gemaakt voor de positie van kunstenaars en cultureel managers als professionals. Niet anders dan andere specialisten als chirurgen, watermanagers of geografen, moeten kunstenaars, producenten en programmeurs zich professioneel kunnen ontwikkelen om zo een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappij waar ze onderdeel van uitmaken. Het artistiek voeden, uitwisseling met andere kunstenaars, vaktechnische trainingen en inspiratie zijn hierin essentieel.   Raad van Bestuur van het KIT en het bestuur van Theatre Embassy onderschreven de wenselijkheid van een nauwe samenwerking en gaven beide directies opdracht de inhoud van de samenwerking vorm te gaan geven. In december 2011 resulteerde dit in een intentieverklaring tot samenwerking, welke begin 2012 gevolgd had moeten worden door een definitieve samenwerkingsovereenkomst. Theatre Embassy verhuisde begin 2012 op nadrukkelijk verzoek van het Tropentheater alvast naar het KIT. In het eerste kwartaal van 2012 bleek echter dat de overgangsbegroting voor 2012 door het uitblijven van ondersteuning door Stichting DOEN niet volledig gedekt zou worden. Hoewel de directies van het Tropentheater en Theatre Embassy hier nog wel oplossingen voor zagen, was dit – samen met de toenemende financiële druk op het KIT zelf – voor de Raad van Bestuur van het KIT aanleiding om de samenwerking te beëindigen en de eerdere toezeggingen terug te trekken, met uitzondering van de huisvesting en faciliteiten binnen het KIT.

Producten en diensten vanuit Theatre Embassy

Naast het onderzoeken van samenwerking met potentiële institutionele partners hebben we in 2011 ook grondig nagedacht over de functie en specifieke taken van Theatre Embassy, waarvan we denken dat deze een meerwaarde hebben in het werkveld en welke interessant kunnen zijn voor andere partijen. Hieruit is een inventarisatie voortgekomen van drie kerntaken, met bijbehorende producten/diensten. Door deze oriëntatie hebben we meer inzicht gekregen in het zelfverdienend vermogen van Theatre Embassy en de medewerkers met hun specifieke capaciteiten. De resultaten hiervan hebben we samengebracht in een zogenaamd Business Landscape.

Adviseurs Theatre Embassy heeft bij het oriënteren naar nieuwe mogelijkheden een groep van extern adviseurs bij elkaar gezocht. Dit zijn professionals uit verschillende sectoren, die zich hebben gecommitteerd aan het meedenken over een nieuwe toekomst voor Theatre Embassy. Omdat zij formeel geen onderdeel uitmaken van de stichting kunnen zij juist goed “out-of-the-box” denken. Op 24 maart en 17 mei 2011 was er een bijeenkomst met deze denktank. Verder zijn er met enkele afzonderlijke professionals aanvullende gesprekken geweest. De denktank heeft sturing gegeven aan het nadenken over product/marktcombinaties en potentiële afnemers of partners. Vanuit hun verschillende specialismen hebben ze bijvoorbeeld advies gegeven over het formuleren van kerntaken, producten en diensten, het maken van inhoudelijke én haalbare keuzes. Ook hebben ze ons aangezet tot het denken over Theatre Embassy als culturele onderneming. Het bestuur van Theatre Embassy is in dit traject uiteraard ook nauw betrokken.   De informele denktank Theatre Embassy bestaat uit de volgende personen:   -       Giep Hagoort, hoogleraar aan de Faculteit der Kunsten van de Universiteit Utrecht; lector Kunst en Economie aan de Faculteit Kunst en Economie van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, en voorzitter van de gelijknamige kenniskring -       Cees de Graaff, directeur van SICA -       Bob van der Winden, zelfstandig ondernemer in ontwikkelingssamenwerking – PME specialist -       Bert Barten, cultureel ondernemer, theatermaker, creatieve concepten -       Erik Gerritsen, interim directeur Carré, vml directeur Concertgebouw NV, interim SICA, interim directeur facilitaire diensten KIT

De organisatie

Het jaar 2011 beginnen we met de drie kernmedewerkers die zijn overgebleven na het wegvallen van de structurele subsidie: -       Artistieke leiding; Berith Danse -       Zakelijke leiding; Debbie Straver -       Programma manager; Wendy Raaphorst Het terugbrengen van het personeelsbestand heeft er voor gezorgd dat er een herverdeling van de taken heeft plaatsgevonden. De ondersteunende functies als office manager en PR medewerker waren immers weggevallen. Met name in de eerste maanden bleek dat het een flinke uitdaging was om het PSO programma en de andere activiteiten met slechts drie mensen te coördineren en uit te voeren. Met als resultaat dat de werkdruk steeds verder toenam – evenals de onzekerheid over de toekomst. De artistieke leiding is hierdoor in 2011 gedeeltelijk uit de running geweest door een burn out. De inhoudelijke artistieke taken zijn deels intern opgevangen, voor de uitvoering van specifieke activiteiten zijn freelancers aangetrokken.

Het bestuur

De bestuurssamenstelling van Stichting Theatre Embassy was in 2011 als volgt: -   

    Digna Hiel; penningmeester en waarnemend voorzitter -

Bert Barten; voorzitter m.i.v. 1 juli 2011 -

Dick Lageweg; secretaris -

Nelly van der Geest; secretaris t/m 30 juni 2011

Financieel

Stichting Theatre Embassy heeft de MFS periode 2009-2010 afgesloten met een positief resultaat. In de jaarrekening van 2010 stond als eigen vermogen een totaalbedrag van €109.651. Door een negatief resultaat van € 87.521 over 2011 is dit op 31 december 2011 geslonken tot € 22.130. De eindafrekening door Buitenlandse Zaken over het MFS programma werd in 2011 aanvankelijk lager vastgesteld door een vermeende onderbesteding. Na een bezwaarschrift is de MFS-subsidie toch vastgesteld op het maximale bedrag van €1.250.000,-. De inkomsten in 2011 bestonden voornamelijk uit het PSO programma, de bijdrage van CNV Internationaal en projectsubsidies van Cordaid, de Nederlandse Ambassade in Kinshasa (Congo) en Oxfam-Novib (E-motive). Om de overheadkosten, waaronder huisvesting, algemene kosten en personeelslasten te kunnen dekken is er in 2011 aanspraak gemaakt op het eigen vermogen. Door de onzekere toekomst van de stichting werden er periodiek liquiditeitsbegrotingen opgesteld. Eind november 2011 leek het doek te vallen voor de stichting, maar door de herziene vaststelling van de MFS subsidie, het vooruitzicht van een nauwe samenwerking met het KIT en nieuwe afspraken met PSO kon er toch doorgewerkt worden.

Vooruitblik

Helaas zal er in 2012 alsnog een drastische wijziging in de stichting plaats moeten vinden door de niet bekrachtigde samenwerking met het KIT. Medio 2012 zijn er onvoldoende financiële middelen om het personeel langer in dienst te kunnen houden. Vanaf 1 augustus 2012 zal de stichting verder gaan als projectorganisatie zonder vast personeel en de drie laatste medewerkers worden ontslagen. Alle verplichtingen kunnen worden nagekomen, en vanaf 1 september 2012 zijn er in principe geen doorlopende kosten meer. Eind juni 2012 ronden we het Global Theatre Connection programma met PSO af. Dit bestaat uit het onderzoek naar de artistieke werkwijze van Theatre Embassy in internationale theaterproducties in drie landen: Sudan, Ecuador en Bhutan. Daarnaast voerden we het researchproject uit naar culturele organisaties & management bij drie andere partners in Honduras, Indonesië en DR Congo. De resultaten hiervan worden gepubliceerd in het boek: “Behind the Scenes; cultural entrepreneurship in developing countries”. De presentatie van het boek en de DVD over de artistieke werkwijze van Theatre Embassy vindt plaats op 3 oktober 2012 in het Tropentheater.   Vanaf augustus 2012 wordt er weer op basis van ad hoc projecten en met freelance medewerkers gewerkt, zoals het ook ooit begon in 2001. We streven naar een andere vorm van bedrijfsvoering waarin subsidie en commerciële inkomsten Theatre Embassy weer groter laten groeien en ervoor zorgen dat er ook in de toekomst bijzondere projecten vanuit de visie van Theatre Embassy gerealiseerd kunnen worden. Berith Danse en het bestuur van de stichting nemen het voortouw in de veranderingen van de organisatie.

Bestuur en directie van Stichting Theatre Embassy